Lịch sử hình thành và phát triển của xe lăn

Xe lăn thô sơ là một chiếc ghế có bánh xe-wheelchair, được sử dụng khi một người không thể đi bộ hoặc không thể vận động, bị hạn chế khả năng đi lại do bệnh tật, chấn thương, tai biến hoặc khuyết tật(do tai nạn lao động, tai nạn giao thông hoặc bẩm sinh).

Xe lăn có nhiều định dạng khác nhau để đáp ứng nhu cầu cụ thể của người dùng. Chúng có thể bao gồm chỗ ngồi chuyên biệt, người ngồi điều khiển được và có thể thay đổi mang tính đặc thù cho các hoạt động cụ thể, chẳng hạn như xe lăn thể thao và xe lăn bãi biển. Sự khác biệt được công nhận rộng rãi nhất là giữa xe lăn có trợ lực (xe lăn điện), trong đó lực đẩy được pin và động cơ điện cung cấp, và xe lăn đẩy bằng tay, trong đó lực đẩy do người sử dụng/người ngồi xe lăn đẩy xe lăn bằng tay (” tự đẩy”), hoặc do một người phục vụ đẩy từ phía sau (“có người đẩy”).

Theo những ghi chép sớm nhất về những đồ nội thất có bánh xe là một dòng chữ được tìm thấy trên một tác phẩm chạm khắc trên đá ở Trung Quốc và hình ảnh trên một chiếc bình ở Hy Lạp về một chiếc giường cho trẻ em có bánh xe. Cả 2 trường hợp trên đều từ thế kỉ thứ 6 đến thế kỉ thứ 5 TCN tức là cách đây khoảng 2600 năm.

lich su xe lan

Người Châu Âu cũng đã phát triển  một thiết kế có mục đích dành cho người khuyết tật  và người không có khả năng vận động được gọi là “ ghế dành cho người khuyết tật”. Nó được chế tạo bởi một nhà phát minh vô danh đến từ Tây Ban Nha vào năm 1595. Chiếc xe đặc biệt này được chế tạo cho vua Phillip II. Mặc dù nó là một chiếc ghế phức tạp có cả tay vịn và gác chân, thiết kế vẫn còn thiếu sót vì nó không có cơ chế đẩy hiệu quả. Và do đó, cần có người hỗ trợ để đẩy nó. Điều này làm cho nó trở thành thiết kế của một chiếc ghế bành hiện đại hoặc di động dành cho người giàu hơn là một chiếc xe lăn hiện đại cho người khuyết tật.

Vào năm 1655, Stephan Farffler, một thợ sửa đồng hồ 22 tuổi, đã chế tạo chiếc ghế tự hành đầu tiên trên thế giới trên khung gầm ba bánh bằng cách sử dụng hệ thống trục và bánh răng. Tuy nhiên, thiết bị này có hình dáng của một chiếc xe đạp tay hơn là một chiếc xe lăn vì thiết kế bao gồm các tay quay được gắn ở bánh trước.

Năm 1783, John Dawson ở Bath, Anh đã phát minh ra một chiếc xe lăn và đặt tên theo thị trấn của ông. Chiếc xe lăn Bath có 2 bánh lớn ở phía sau và một bánh trước nhỏ ở phía trước. Người dùng sẽ điều khiển ghế bằng một tay cầm cứng, nhưng thiết kế xe lăn của Bath phải dùng sức đẩy hoặc kéo của ngựa hoặc lừa vì xe rất nặng. Tuy nhiên, chiếc xe lăn Bath không thoải mái và trong nửa cuối thế kỷ 19, nhiều cải tiến đã được thực hiện cho xe lăn. Một bằng sáng chế 1869 cho một chiếc xe lăn cho thấy mô hình đầu tiên với bánh xe đẩy phía sau và bánh trước nhỏ. Từ năm 1867 đến năm 1875, các nhà phát minh đã bổ sung thêm bánh xe cao su rỗng mới tương tự như bánh xe được sử dụng trên xe đạp trên vành kim loại.

Năm 1916, Chiếc xe lăn chạy bằng điện đầu tiên được phát minh bởi nhà phát minh Canada , George Klein và đội ngũ kỹ sư trong khi làm việc cho Hội đồng nghiên cứu quốc gia Canada trong một chương trình hỗ trợ các cựu chiến binh bị thương trở lại sau Thế chiến II. Sau đó các thiết kế được cải tiến liên tục về kích thước , trọng lượng và để thích ứng với nhu cầu của từng cá nhân.

Năm 1932, kỹ sư Harry Jennings đã chế tạo chiếc xe lăn bằng thép hình ống gấp đầu tiên. Đó là chiếc xe lăn đầu tiên tương tự như những gì được sử dụng hiện đại ngày nay.

lich su xe lan dien
lich su xe lan dien

Năm 2002, khi các nhà nghiên cứu cấy điện cực vào não của khỉ macaque, giúp chúng điều khiển con trỏ trên màn hình máy tính. Các kỹ thuật tương tự đã có thể điều khiển cánh tay robot và cần điều khiển đơn giản. Vào năm 2009, các nhà nghiên cứu tại Đại học Nam Florida đã phát triển một cánh tay robot gắn trên xe lăn có thể thu nhận sóng não của người dùng và chuyển đổi chúng thành các chuyển động của robot. Giao diện máy tính-não (BCI), thu nhận các phản ứng của sóng não P-300 và chuyển đổi chúng thành hành động, được phát triển bởi giáo sư tâm lý học USF Emanuel Donchin và các đồng nghiệp. Tín hiệu não P-300 phục vụ một “ngón tay” ảo cho những bệnh nhân không thể di chuyển, chẳng hạn như những người mắc bệnh Lou  Gehrig (ALS).

lich su xe lan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *